.png)
Hotline: 0913 845 650 - 0946 475 485
10 Yếu Tố Và Khái Niệm Cần Lưu Ý Trong Thiết Kế Chiếu Sáng
Thoạt nhìn, việc chọn đèn có vẻ đơn giản. Nhưng khi xét đến tất cả các yếu tố cần thiết để tạo nên một không gian làm việc được chiếu sáng tối ưu, bạn sẽ thấy đây là một quá trình khá phức tạp.
1. Phân Bố Ánh Sáng Và Độ Rọi (Light Distribution & Illuminance)
Ánh sáng tự nhiên là một nguồn tài nguyên tuyệt vời, nhưng bạn cần cân nhắc cách nó tương tác với ánh sáng nhân tạo bên trong tòa nhà. Một nghiên cứu của Alan Hedge (Đại học Cornell) cho thấy nhân viên làm việc trong môi trường có ánh sáng tự nhiên được tối ưu giảm đến 84% các triệu chứng mỏi mắt, nhìn mờ và đau đầu – những yếu tố trực tiếp làm giảm năng suất.
Điều đó không có nghĩa là bạn nên loại bỏ hoàn toàn ánh sáng nhân tạo và chỉ lắp đặt cửa sổ lớn. Cửa sổ là một lựa chọn thiết kế giá trị, nhưng ánh sáng tự nhiên cũng có những mặt hạn chế, bao gồm:
- Thời tiết xấu hoặc mây che làm giảm lượng ánh sáng
- Nhiệt lượng không mong muốn làm tăng nhiệt độ cục bộ, gây mất cân bằng nhiệt và tranh cãi về điều hòa
- Chói lóa trên màn hình máy tính hoặc bề mặt làm việc, gây khó chịu khi làm việc
Một giải pháp là sử dụng cửa sổ thông minh có khả năng điều chỉnh độ tối và giảm chói. Chúng mang lại lợi ích của ánh sáng tự nhiên đồng thời hạn chế những vấn đề thường gặp trong môi trường văn phòng.
Ngoài ra, cần xem xét sự tương tác giữa ánh sáng tổng thể và các loại đèn chiếu điểm hoặc đèn chức năng. Nếu không được bố trí hợp lý, chúng có thể gây chói, đặc biệt là trên màn hình máy tính, hoặc ngược lại, có thể giúp bổ sung ánh sáng cho những khu vực thiếu sáng.
Chiếu sáng ngoại thất và an ninh cũng là yếu tố quan trọng. Hệ thống chiếu sáng ngoài trời cần được thiết kế theo tiêu chuẩn quang học, vượt mức ILP Security, nhằm đảm bảo an toàn ban đêm cho nhân viên tại các cơ sở hoạt động 24/7 như bệnh viện.
2. Hiệu Quả Năng Lượng (Energy Efficiency)
Nhiều loại đèn cũ như đèn sợi đốt hay huỳnh quang tiêu thụ lượng điện năng rất lớn. Với đèn sợi đốt truyền thống, 90% năng lượng bị chuyển thành nhiệt, gây lãng phí đáng kể. Việc chuyển sang sử dụng đèn LED là một trong những cách hiệu quả nhất để tiết kiệm năng lượng, vừa thân thiện với môi trường, vừa giảm chi phí vận hành.
LED (Light Emitting Diode) hoạt động dựa trên hiện tượng điện phát quang – ánh sáng được tạo ra khi dòng điện đi qua vật liệu bán dẫn.
Ưu điểm nổi bật của đèn LED trong môi trường văn phòng:
- Hiệu suất cao: Tiết kiệm từ 25–80% điện năng so với đèn sợi đốt
- Tuổi thọ dài: Lâu gấp tới 25 lần, giảm chi phí thay thế và bảo trì
- Ít tỏa nhiệt: An toàn hơn và không làm tăng nhiệt độ không gian
- Dễ điều chỉnh: Ánh sáng đa dạng, khả năng dim và hoàn màu tốt
Dù có thể cần nâng cấp một số bộ đèn để tương thích với LED, đây vẫn là khoản đầu tư hoàn toàn xứng đáng. Ngoài ra, tận dụng ánh sáng tự nhiên cũng giúp giảm sự phụ thuộc vào chiếu sáng nhân tạo.
3. Hình Thức Không Gian Và Bộ Đèn (Spatial Aesthetics & Luminaires)
Bên cạnh hiệu suất, thẩm mỹ của đèn chiếu sáng cũng rất quan trọng. Thiết kế chiếu sáng cần hài hòa với phong cách tổng thể của văn phòng. “Luminaire” là thuật ngữ chỉ các loại bộ đèn, bao gồm: đèn âm trần, đèn thả trực tiếp/gián tiếp, đèn gầm tủ, đèn rửa tường, đèn tường, đèn bàn làm việc,…
Sự kết hợp hợp lý giữa các loại bộ đèn sẽ tạo nên những khu vực được chiếu sáng chuyên nghiệp. Đèn không chỉ là thiết bị kỹ thuật mà còn có thể trở thành điểm nhấn trang trí – từ đèn sàn, đèn thả mang tính nghệ thuật đến các giải pháp chiếu sáng ẩn, tinh tế và không phô trương.
4. Kiểm Soát Chói Lóa (Glare Control)
Chói lóa có hai dạng chính: chói trực tiếp và chói phản xạ.
- Chói trực tiếp xảy ra khi nhìn thẳng vào nguồn sáng có độ tương phản cao.
- Chói phản xạ đến từ các bề mặt làm việc như bàn, giấy bóng, màn hình máy tính.
Để hạn chế chói phản xạ, cần cân nhắc màu sắc bề mặt và khả năng khuếch tán ánh sáng. Tường và vật liệu hoàn thiện dạng mờ, cùng với chiếu sáng gián tiếp, có thể giúp giảm đáng kể hiện tượng này.
Kiểm soát chói lóa đặc biệt quan trọng trong môi trường văn phòng – nơi sự tập trung là yếu tố then chốt.
5. Nhiệt Độ Màu Và Hoàn Màu (Color Temperature & Color Rendering)
Ánh sáng “trắng” thực chất có nhiều sắc độ khác nhau, được đo bằng nhiệt độ màu (Kelvin – K):
- Ánh sáng ấm: 2700K – 3500K (giống ánh hoàng hôn)
- Ánh sáng trung tính: khoảng 4000K
- Ánh sáng lạnh: trên 4700K (giống ánh sáng ban ngày)
Mỗi dải màu mang lại tác động sinh lý khác nhau. Ánh sáng ấm tạo cảm giác dễ chịu, phù hợp với khu vực nghỉ ngơi, sảnh chờ. Ánh sáng lạnh gần với ánh sáng tự nhiên, giúp tăng năng suất và mức serotonin, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc.
6. Điều Khiển Và Tính Thích Ứng (Lighting Control & Flexibility)
Hệ thống chiếu sáng hiện đại thường cần nhiều hơn một công tắc đơn giản. Các giải pháp thông minh với cảm biến chuyển động, cảm biến ánh sáng hay điều khiển không dây giúp hệ thống linh hoạt, dễ mở rộng và đặc biệt phù hợp với công trình cải tạo.
- Cảm biến hiện diện: Tự động bật/tắt đèn khi có người
- Cảm biến ánh sáng: Điều chỉnh độ sáng dựa trên lượng ánh sáng tự nhiên
- Điều chỉnh màu sắc: Thay đổi nhiệt độ màu hoặc màu sắc ánh sáng theo nhu cầu
Thiết kế chiếu sáng linh hoạt cho phép không gian thích ứng với nhiều mục đích khác nhau: họp, thuyết trình, làm việc sáng tạo… và góp phần nâng cao sự hài lòng của nhân viên.
7. Chiếu Sáng Con Người Và Nhận Diện Hình Khối (Facial & Vertical Lighting)
Ánh sáng không chỉ ảnh hưởng đến không gian mà còn đến cách con người được nhìn thấy. Ánh sáng khuếch tán tạo độ phủ đều, ít bóng đổ nhưng có thể làm mất đi sự rõ nét về hình khối. Kết hợp chiếu sáng trực tiếp và gián tiếp sẽ giúp cân bằng giữa ánh sáng nền và điểm nhấn.
Trong phòng họp, việc nhìn rõ khuôn mặt người trình bày là rất quan trọng. Tương tự, các khu vực trưng bày hoặc điểm nhấn kiến trúc cũng cần mức chiếu sáng cao hơn để tạo sự nổi bật.
8. Chi Phí Đầu Tư Và Hiệu Quả Kinh Tế (Cost & ROI)
Chi phí thiết kế chiếu sáng bao gồm:
- Thiết bị
- Lắp đặt
- Thiết kế
- Bảo trì
- Năng lượng
- Tác động môi trường
Việc hợp tác với đơn vị thiết kế – thi công trọn gói giúp tối ưu chi phí và tăng hiệu quả đầu tư. Bằng cách giảm lãng phí và tận dụng các chính sách ưu đãi, doanh nghiệp có thể đạt được lợi ích lâu dài cả về tài chính lẫn vận hành.
9. Thi Công Lắp Đặt (Installation)
Quy trình lắp đặt có thể rất phức tạp nếu tự thực hiện, đòi hỏi thợ điện và nhà thầu phù hợp. Sử dụng dịch vụ trọn gói giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.
10. Bảo Trì Và Vòng Đời Hệ Thống (Maintenance & Lifecycle)
Để hệ thống chiếu sáng hoạt động hiệu quả lâu dài, bảo trì đúng cách là điều cần thiết. Đèn LED với tuổi thọ cao giúp giảm đáng kể chi phí bảo trì. Ngoài ra, việc lựa chọn thiết bị có chế độ bảo hành dài hạn cũng là yếu tố quan trọng cần cân nhắc.
Khi giao dự án cho đội ngũ chuyên gia, doanh nghiệp sẽ nhận được sự hỗ trợ toàn diện từ tư vấn, thiết kế đến lắp đặt và vận hành. Giải pháp trọn gói giúp giảm áp lực quản lý, tối ưu chi phí và đảm bảo hệ thống chiếu sáng vận hành hiệu quả, bền vững theo thời gian.
