Cường độ ánh sáng đóng vai trò then chốt trong hầu hết các hoạt động hằng ngày. Việc nhìn rõ và phân biệt vật thể là yếu tố quan trọng đối với những công việc đòi hỏi độ chính xác cao, trong khi ở những không gian khác, mức độ ánh sáng cần thiết có thể thay đổi rất lớn.
Dù một phần phụ thuộc vào sở thích cá nhân, nhưng cường độ ánh sáng không bao giờ nên giống nhau giữa văn phòng làm việc và phòng khách gia đình.
Trong lĩnh vực chiếu sáng chuyên nghiệp, việc hiểu rõ cách đo lường và áp dụng cường độ ánh sáng đúng cách là điều kiện tiên quyết để tạo ra những không gian chức năng – thoải mái – cân bằng. Trước khi đi sâu vào cách tính toán, hãy cùng tìm hiểu cường độ ánh sáng được đo như thế nào.
Cường độ ánh sáng là gì và vì sao nó quan trọng?
Cường độ phù hợp giúp bạn tạo ra bầu không khí thư giãn hoặc đạt được độ chiếu sáng chính xác tùy theo mục đích sử dụng của không gian. Vì vậy, trước khi lựa chọn một thiết bị chiếu sáng, việc nắm được cách tính toán cường độ ánh sáng phù hợp là vô cùng cần thiết.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách đo ánh sáng, có thể tham khảo bài viết về cách tính cường độ ánh sáng.
Cường độ ánh sáng được đo như thế nào?
Có nhiều cách đo cường độ ánh sáng, nhưng hai đơn vị phổ biến nhất là lumen và lux.
Lumens và Lux: khác nhau ở đâu?
Lumen (lm): Tổng lượng ánh sáng mà một bộ đèn phát ra.
Lux (lx): Lượng ánh sáng thực tế được cảm nhận trên một bề mặt.
Giữa lumen phát ra và lux nhận được luôn tồn tại sự hao hụt ánh sáng do khoảng cách, góc chiếu, vật cản hoặc nội thất trong không gian.
Chính vì vậy, lux là đơn vị thực tế và hữu ích nhất khi lập kế hoạch chiếu sáng, vì nó phản ánh đúng mức độ ánh sáng mà không gian thực sự nhận được.
Trong kiến trúc và thiết kế nội thất, việc cân bằng hợp lý giữa lumen và lux là yếu tố mang tính quyết định.
Lumens và Lux
Cách tính cường độ ánh sáng cần thiết
Để tính toán cường độ ánh sáng phù hợp, bạn cần xem xét:
Diện tích không gian cần chiếu sáng (m²).
Nội thất hiện hữu, đặc biệt là các bề mặt tối màu vì chúng hấp thụ ánh sáng nhiều hơn.
Trong nhà ở, cường độ ánh sáng có thể linh hoạt theo sở thích cá nhân. Tuy nhiên, với các dự án kỹ thuật — đặc biệt là không gian thương mại hoặc dự án quy mô lớn — phần mềm được sử dụng phổ biến nhất là Dialux.
Đây là công cụ miễn phí cho phép thiết kế hệ thống chiếu sáng, tính toán mức lux và xây dựng giải pháp cho cả không gian trong nhà lẫn ngoài trời.
Cường độ ánh sáng khuyến nghị theo từng loại không gian
Mức lux cần thiết phụ thuộc vào hoạt động diễn ra trong không gian. Với các khu vực công cộng, quy chuẩn thường quy định giá trị tối thiểu. Dưới đây là mức khuyến nghị:
Không gian nhà ở
Bếp: 300–600 lux
Phòng khách: 100–300 lux
Hành lang: 300 lux
Phòng ngủ: 100–300 lux
Phòng học/làm việc: 200 lux
Phòng tắm: 300–600 lux
Không gian thương mại
Chiếu sáng chung: 300–600 lux
Trưng bày ngoài trời: 1000–3000 lux
Trưng bày trong nhà: 1000 lux
Tủ/kệ trưng bày: 1000–3000 lux
Nhà hàng – khách sạn
Phòng ăn & lounge: 100–600 lux
Khu lễ tân: 100–500 lux
Quầy bar: 100–500 lux
Văn phòng
Cầu thang: 100–350 lux
Bàn làm việc: 400–1500 lux
Phòng họp: 200–700 lux
Những yếu tố khác ảnh hưởng đến cường độ ánh sáng
Nhiệt độ màu và góc chiếu có tác động trực tiếp đến hiệu quả chiếu sáng.
Ánh sáng ấm tạo cảm giác ấm cúng, thư giãn.
Ánh sáng lạnh phù hợp với không gian cần độ chính xác thị giác cao.
Góc chiếu quyết định bạn đang tạo ánh sáng tổng thể hay ánh sáng nhấn.
Lựa chọn cường độ ánh sáng phù hợp đồng nghĩa với việc cân nhắc không gian, hoạt động sử dụng và cảm xúc mong muốn. Khi kết hợp hài hòa với nhiệt độ màu và quang học phù hợp, ánh sáng sẽ trở thành yếu tố then chốt tạo nên một không gian vừa hiệu quả về công năng, vừa thẩm mỹ và giàu cảm xúc.
Câu hỏi thường gặp về cường độ ánh sáng
1. Cường độ ánh sáng là gì?
Cường độ ánh sáng là mức độ ánh sáng chiếu lên một bề mặt, thường được đo bằng lux (lx),
phản ánh lượng ánh sáng thực tế mà mắt người cảm nhận trong không gian.
2. Lux và Lumen khác nhau như thế nào?
Lumen (lm) là tổng lượng ánh sáng phát ra từ đèn, còn Lux (lx) là lượng ánh sáng trên mỗi mét vuông bề mặt.
Lux chịu ảnh hưởng bởi khoảng cách, góc chiếu và vật cản trong không gian.
3. Vì sao mỗi không gian cần cường độ ánh sáng khác nhau?
Mỗi không gian có chức năng riêng: khu vực làm việc cần ánh sáng rõ nét,
trong khi phòng khách hay phòng ngủ ưu tiên ánh sáng dịu nhẹ để tạo cảm giác thư giãn.
4. Nhà ở nên sử dụng cường độ ánh sáng bao nhiêu?
Phòng khách và phòng ngủ thường từ 100–300 lux, phòng bếp và phòng tắm từ 300–600 lux,
đảm bảo sự cân bằng giữa công năng và cảm xúc.
5. Nội thất ảnh hưởng thế nào đến ánh sáng?
Nội thất tối màu hấp thụ ánh sáng nhiều hơn, làm giảm mức lux trong không gian,
vì vậy cần tính toán kỹ khi bố trí đèn để đảm bảo đủ sáng.
6. Có công cụ nào hỗ trợ tính toán cường độ ánh sáng?
Dialux là phần mềm miễn phí được sử dụng rộng rãi trong thiết kế chiếu sáng chuyên nghiệp,
giúp mô phỏng và tối ưu mức lux cho từng không gian.