Hotline: 0913 845 650 - 0946 475 485
Tìm Hiểu Chi Tiết Các Thuật Ngữ Trong Thiết Kế Chiếu Sáng
Thiết kế chiếu sáng không chỉ đơn thuần là “lắp đèn cho sáng”, mà là một lĩnh vực kết hợp giữa khoa học, thẩm mỹ và trải nghiệm con người. Để tạo nên không gian sống và làm việc hiệu quả, việc hiểu đúng các thuật ngữ chuyên ngành trong thiết kế chiếu sáng là nền tảng không thể thiếu.
Trong bài viết này, Agasihome sẽ giúp bạn hệ thống hóa toàn bộ những khái niệm quan trọng nhất – từ cơ bản đến nâng cao – để bạn có thể đọc bản vẽ, chọn đèn và đánh giá giải pháp chiếu sáng một cách chủ động và chính xác.
I. Các Thuật Ngữ Cơ Bản Về Ánh Sáng
1. Ánh sáng là gì?
Ánh sáng là một dạng bức xạ điện từ mà mắt người có thể nhìn thấy, nằm trong dải bước sóng từ 380 nm đến 780 nm.
Đặc điểm chính của ánh sáng:
- Tốc độ truyền trong chân không: 299.792.458 m/s
- Có tính chất vừa là sóng, vừa là hạt
- Là nền tảng của mọi hoạt động chiếu sáng nhân tạo
2. Các Đơn Vị Đo Lường Ánh Sáng Cơ Bản
a. Quang thông (Lumen – lm)
Quang thông cho biết tổng lượng ánh sáng mà một nguồn sáng phát ra theo mọi hướng.
👉 Lumen càng cao → đèn càng sáng
Ví dụ:
- Đèn LED 10W: khoảng 800 – 1.000 lumen
b. Cường độ sáng (Candela – cd)
Candela đo độ mạnh ánh sáng theo một hướng xác định, thường dùng để đánh giá đèn chiếu điểm, spotlight.
c. Độ rọi (Lux – lx)
Độ rọi là lượng ánh sáng chiếu lên một bề mặt, được tính bằng:
1 lux = 1 lumen / 1 m²
Tiêu chuẩn độ rọi phổ biến:
- Phòng khách: 100 – 200 lux
- Phòng làm việc: 300 – 500 lux
- Phòng ngủ: 50 – 100 lux
d. Độ chói (cd/m²)
Độ chói phản ánh mức độ sáng mà mắt cảm nhận được từ một bề mặt. Độ chói quá cao dễ gây mỏi mắt và chói lóa.
📌 Nguyên tắc thiết kế: Luôn cân bằng giữa độ rọi đủ dùng và độ chói dễ chịu.
II. Thuật Ngữ Về Chất Lượng Ánh Sáng
1. Nhiệt độ màu (CCT – Kelvin)
Nhiệt độ màu thể hiện sắc thái ánh sáng, không liên quan đến độ sáng.
| Nhiệt độ màu | Đặc điểm | Ứng dụng |
|---|---|---|
| 2700K – 3000K | Ánh sáng ấm | Phòng ngủ, phòng khách |
| 3500K – 4500K | Trung tính | Văn phòng, trường học |
| 5000K – 6500K | Trắng lạnh | Showroom, bệnh viện |
2. Chỉ số hoàn màu (CRI)
CRI đo khả năng tái hiện màu sắc trung thực của nguồn sáng (thang 0–100).
- CRI ≥ 90: Studio, triển lãm, thời trang cao cấp
- CRI 80 – 89: Nhà ở, văn phòng
- CRI < 80: Khu công nghiệp, kho bãi
Nhà ở nên chọn CRI ≥ 80 để đảm bảo màu sắc tự nhiên.
III. Thuật Ngữ Về Hiệu Suất Chiếu Sáng
1. Hiệu suất phát quang (lm/W)
Cho biết mức độ tiết kiệm năng lượng của đèn.
| Loại đèn | Hiệu suất |
|---|---|
| LED cao cấp | 160 – 190 lm/W |
| LED thường | 120 – 150 lm/W |
| Huỳnh quang | 60 – 90 lm/W |
| Sợi đốt | 12 – 15 lm/W |
2. Hệ số duy trì (Maintenance Factor – MF)
Thể hiện tỷ lệ ánh sáng còn lại của đèn sau thời gian sử dụng, chịu ảnh hưởng bởi:
- Bụi bẩn
- Nhiệt độ
- Chất lượng linh kiện
- Bảo trì định kỳ
3. Hệ số đồng đều ánh sáng
Đánh giá mức độ phân bố ánh sáng đồng đều trong không gian.
- Không gian làm việc nên đạt ≥ 0.4
- Càng gần 1 → ánh sáng càng dễ chịu
IV. Thuật Ngữ Về Phân Bố Ánh Sáng
1. Góc chiếu sáng
- < 30°: Chiếu điểm, tạo điểm nhấn
- 30° – 60°: Chiếu khu vực
- > 60°: Chiếu sáng chung
2. Các Kiểu Chiếu Sáng
- Chiếu sáng trực tiếp: Hiệu quả, rõ ràng
- Chiếu sáng gián tiếp: Dịu mắt, sang trọng
- Chiếu sáng khuếch tán: Đồng đều, ít bóng đổ
📌 Nguyên tắc 3 lớp ánh sáng:
Chiếu sáng chung – Chiếu sáng công việc – Chiếu sáng nhấn
V. Thuật Ngữ Về Thiết Bị Chiếu Sáng
1. Nguồn sáng
- Đèn LED: Hiệu suất cao, tuổi thọ dài
- Đèn huỳnh quang: Chi phí thấp
- Đèn Halogen: CRI = 100, ánh sáng tự nhiên
2. Phụ kiện chiếu sáng
- Driver LED: Ổn định dòng điện
- Dimmer: Điều chỉnh độ sáng
- Ballast (Chấn lưu): Khởi động & bảo vệ đèn
- UPS: Duy trì chiếu sáng khi mất điện
VI. Câu Hỏi Thường Gặp Trong Thiết Kế Chiếu Sáng
Lumen và Watt khác nhau thế nào?
- Lumen: Độ sáng thực tế
- Watt: Điện năng tiêu thụ
👉 Chọn đèn theo lumen, không chỉ nhìn watt.
Vì sao đèn LED bị nhấp nháy?
- Driver kém chất lượng
- Điện áp không ổn định
Giải pháp: Chọn thương hiệu uy tín, driver tốt.
Đèn cho khu vực ẩm ướt cần gì?
- IP65: Phòng tắm
- IP66–67: Ngoài trời
- IP68: Hồ bơi
Kết Luận
Việc hiểu rõ các thuật ngữ trong thiết kế chiếu sáng không chỉ giúp bạn chọn đúng đèn, mà còn tiết kiệm chi phí, nâng cao trải nghiệm sống và giá trị không gian về lâu dài.
Nếu bạn đang tìm kiếm một giải pháp chiếu sáng bài bản – thẩm mỹ – bền vững, hãy bắt đầu từ kiến thức nền tảng hôm nay.
